NEPTÜN

Neptün Güneş sisteminin Güneş'ten uzaklık sırasına göre 8. gezegenidir. Kütle açısından Jüpiter ve Satürn'den sonra üçüncü, çap açısından bu iki gezegen ve Uranüs'ün ardından dördüncü sırada gelir. Adını Roma deniz tanrısı Neptunus'tan alır. 1846 yılında Urbain Le Verrier ve Johann Gottfried Galle tarafından bulunmuştur. Gaz devleri sınıfına girmektedir.

Fiziksel Özellikler

Güneşe olan uzaklığından dolayı Neptün gezegeni hakkında kesin bilgiler bulunmamaktadır. Fakat gezegenin yakınlarından geçen Voyager 2 uzay sondasından alınan bilgilere göre, gezegen 22300 km lik yarı çapa sahiptir ve kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 17.24 saatte tamamlamaktadır.

Neptün’ün yüzeyinde en yüksek sıcaklıklar -220° C’a yaklaşır ve astronom A. Dollfus, gezegenin üstünde, hareketsiz gibi görünen düzensiz lekeler gözlemiştir. Buna dayanılarak, her şeyin don olayı nedeniyle hareketsizleştiği ve atmosfer akımları bulunmadığı sanılmaktadır. Gezegenin göğünde, Triton ve Nereid adları verilen, çok soluk renkli 2 ay vardır; daha büyük olan birincisinin boyutları Yer’in uydusu Ay’ınkinden büyüktür. Bu gezegen ayrıca kendi içinde Xray ışınları yaymaktadır. Bunlara bilim dalında farlı bir deyişle gama ışını da denmektedir.

Uydular

Neptün gezegeninin bilinen 13 uydusu bulunmaktadır. Bunlardan 2000 km yarı çaplı Triton 1846'da Lassel tarafından bulunmuştur. Gezegenin ikinci uydusu olan Nereid ise 1949 yılında Kuiper tarafından keşfedilmiştir. Nereid güneş sistemindeki en büyük dış merkezliliğe sahip olan uydudur. Bu neden uydunun Neptün'den uzaklığı 1.3x10⁶ km ile 9.8x10⁶ km arasında değişmektedir.

İÇ UYDULAR

Naiad
1989 yılında voyager 2 tarafından keşfedilen Naiad Neptün'ün yüzeyine en yakın uydusudur. Kendi kütle çekimi ile yuvarlak bir şekil alamadığı için daha çok bir astroide benzemektedir.

Naiadlar nymp adlı nehir ve bahar perileridir.

Thalassa
Yine 1989 yılında Voyager 2 tarafından keşfedilmiştir.

Thalassa yunan mitolojisinde Aether ve Hemera'nın kızlarından biridir.

Despina
Nepünün 3. uydusu da voyager 2 nin 1989 da keşfettiği diğer bir cisimdir. Yüzeyindeki buzlanma ile dikkat çekmektedir.

Despina, Neptün ve Demeter"in kızlarıdır.

Galatea

4. uydu da voyager 2 tarfından aynı yıl keşfedilmiştir.

Galatea, Kiklops Polyphemus"un aşık olduğu sicilyalı bir kadındır.

DIŞ UYDULAR

• Larissa

• Proteus

• Triton

• Nereid

Halkalar

Tüm büyük gezegenlerde olduğu gibi Neptün gezegeninin de çevresinde halkalar bulunmaktadır. Bu halkalar tam olarak ilk kez Voyager 2 uzay sondası ile gözlenmiştir. Le Verrier, Adams, Galle gibi halkaların isimleri gezegen hakkında çalışma yapmış olan kişilerin adlarından alınmıştır. En dıştaki halka olan Adams halkası dört halkanın sicim gibi burulmasından oluşmuştur. Yoğunluğu yüksek olan bu halkanın genişliği 1000 km kadardır.

Neptün Araştırmalarının Tarihçesi

Gezegenin bulunması tamamen matematiksel hesaplamalara dayanmaktadır. Uranüs gezegeninin yörüngesinde ki düzensizlikleri inceleyen Le Verrier, 1845 yılında Uranüs gezegeninin yörüngesindeki düzensizliklerin daha dışarıdaki bir gezegenden kaynaklandığını buldu ve yaptığı hesaplamalar sonucunda elde ettiği koordinatları Galle adındaki astronoma bildirdi. Galle elindeki verilere dayanarak yaptığı çalışmalar sonucunda 1846 yılında Neptün gezegenini gözlemlemeyi başardı.

Gözlem Koşulları

Bakınız: Neptün Gözlemi